Wierzenia i przesądy wigilijne znane są w naszych domach od setek lat. Niektóre zanikły inne pozostały do dzisiaj. Nawet jeżeli  nikt  nie wierzy w nie, to bardzo często albo i tak przestrzega się zasad z nimi związanych, albo przywołuje je w trakcie Wigilii głośno je wypowiadając z lekko drwiącym tonem, udając że to tylko gusła, o które nie warto się spierać. 

Przede wszystkim wierzenia i przesądy wigilijne podpowiadają , że jaka Wigilia, taki będzie cały rok i to pod wieloma względami, zaczynając od pogody. Jeżeli Wigilia Bożego Narodzenia będzie deszczowa, to z pewnością zaraz po niej nastąpi mroźna i wściekła zima. Natomiast, jeżeli w Wigilię zapanuje silny mróz i pada śnieg, zima szybko się skończy tego roku i nadejdzie piękna wiosna.

Wigilijne zakazy i nakazy

Wierzenia i przesądy wigilijne kierują również ludzkimi uczynkami w ten świąteczny dzień, ponieważ niewłaściwe zachowanie podczas Wigilii ściągnie określone kary dotkliwe przez cały następny rok. W Wigilię nie wolno się kłócić, kłótnia w domu wśród członków rodziny zwiastuje jej dalszy ciąg w trakcie całego roku. Podobnie jak płacz czy smutek. W Wigilię trzeba również uważać na wszelkie prace ręczne. Skaleczenie się w tym dniu wywoła z pewnością chorobę i problemy zdrowotne.

Najlepiej  o poranku w Wigilię, zaraz po wstaniu z łóżka na śniadanie zjeść kromkę chleba moczoną w miodzie i wódce. Te dwie potrawy symbolizują bowiem dostatek przez cały rok. Miód, wiadomo dlaczego, a wódka już mniej, ale musi się pojawić. W Wigilię nie wolno szyć, szczególnie nie wolno wykonywać żadnych krawieckich poprawek. Czynność ta bowiem ściąga na jej wykonawcę konieczność naprawy wszystkich i wszystkiego przez okrągły rok.

Wigilijna kolacja

Wierzenia i przesądy wigilijne regulują również przebieg wigilijnej kolacji. Dań na stole musi być dwanaście. Obowiązkowo trzeba je wszystkie policzyć, by brak chociaż jednego nie przyniósł pecha. Na szczęście w skład dań można wliczyć również wszelkie dodatki i napoje, choćby wigilijny kompot, który na również jest daniem.

Koniecznie trzeba pamiętać o jednym dodatkowym miejscu przy stole na wypadek niespodziewanego gościa. Taki niezapowiedziany, przypadkowy gość daje szczęście na cały rok. Dlatego, aby to szczęście sobie zapewnić, warto zaprosić do swojego domu kogoś kto musiałby kolację wigilijną zjeść sam. Nie musi to być zaraz bezdomny, ale po prostu ktoś, czyja sytuacja rodzinna wywołuje samotność. W wielu obrządkach, w których kolację spożywa się po spotkaniu wiernych w świątyni, to tam spotyka się samotną osobę, zapraszaną później do domu.

W trakcie wigilijnej kolacji nie wolno odchodzić od stołu. Biesiadnicy powinni zjeść całą dwunastodaniową kolację bez przerwy na współczesnego papierosa czy fajkę.

Panny w Wigilię

Wigilia to również czas, w którym wierzenia i przesądy wigilijne określają obowiązki panien, od których oczekuje się wyjścia za mąż. W tym dniu panna na wydaniu musi uważać nawet na to jak sprząta mieszkanie. Nie wolno wymiatać śmieci w kierunku drzwi, ponieważ jest to ruchu wyrzucający poza nawias każdego ewentualnego chętnego do ożenku. Jeżeli panna na wydaniu chce się przekonać, czy w danym roku wyjdzie za mąż, powinna policzyć pestki jabłka, które najpierw musi zjeść. Jeżeli liczba pestek będzie parzysta, na pewno w danym roku znajdzie się upragniony kandydat do małżeństwa.